TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp tăng cường quản lý năng lượng và phát thải, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu

Kiểm toán năng lượng, kiểm kê khí nhà kính và kiểm soát chỉ số phát thải trong chuỗi cung ứng là chủ đề được các doanh nghiệp thuộc CLB Hiệu quả năng lượng (EEC) thành phố Hồ Chí Minh thảo luận tích cực trong cuộc họp trao đổi thường kỳ và tổng kết, đào tạo của EEC diễn ra vào tháng 10 và 11/2026 vừa qua.

Đối với các doanh nghiệp có tỷ trọng hàng xuất khẩu cao, đặc biệt đối với thị trường châu Âu, việc kiểm soát phát thải và đáp ứng các yêu cầu liên quan đến Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) ngày càng được chú trọng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng quan tâm đến việc tiếp cận các nguồn điện tái tạo thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).

Chia sẻ kinh nghiệm quản lý năng lượng từ doanh nghiệp thành viên EEC

Theo đại diện công ty Tôn Đông Á, các giải pháp tiết kiệm năng lượng doanh nghiệp đang ứng dụng hiệu quả bao gồm các giải pháp thu hồi nhiệt thải, lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà, sử dụng biến tần bơm làm mát và hệ thống lưu trữ năng lượng.

Ảnh: GIZ.

Công ty Saitex International Đồng Nai: các kinh nghiệm thực hành tiết kiệm năng lượng tại cơ sở sản xuất liên quan đến kinh nghiệm vận hành lò hơi biomass, tái chế 100% nước thải phục vụ quy trình giặt và tái chế vải denim.

Chia sẻ kinh nghiệm từ các nhà cung cấp giải pháp năng lượng Đức

Đại diện Blueberry Energy chia sẻ kinh nghiệm triển khai thực hiện các hợp đồng mua bán điện mặt trời mái nhà PPA/DPPA, lắp đặt điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp.

Bên cạnh đó, đại diện Siemens PTI khu vực Đông Nam Á cũng chia sẻ các giải pháp phân tích chất lượng điện năng có ứng dụng AI nhằm đảm bảo độ tin cậy trong sản xuất.

Cập nhật về cơ chế và khung pháp lý

Các chuyên gia đến từ đơn vị tư vấn trong nước (ENERTEAM) và tư vấn quốc tế cập nhật và thảo luận cùng các doanh nghiệp thành viên của EEC về những thay đổi, ứng dụng cơ chế và khung pháp lý trong thực hành quản lý và sử dụng năng lượng cho doanh nghiệp, bao gồm:

Khung pháp lý mới về năng lượng (NL) và kiểm kê khí nhà kính (KNK): Cập nhật các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành tại Việt Nam (như Luật Sửa đổi Luật Sử dụng năng lượng TK&HQ, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn mới nhất về kiểm toán năng lượng, kiểm kê khí nhà kính và trách nhiệm của cơ sở trọng điểm).

Hướng dẫn phát triển Báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải KNK: Cơ chế DPPA – Cập nhật khung chính sách, hai mô hình mua bán (điều kiện tham gia cho khách hàng lớn cùng bài học thực tiễn từ dự án tiêu biểu.

Thực hành thiết lập mục tiêu và lộ trình giảm phát thải: Hướng dẫn sử dụng công cụ tính toán (xây dựng kịch bản BAU, sàng lọc biện pháp giảm nhẹ, phân tích biểu đồ chi phí giảm phát thải biên và kiểm định mục tiêu giảm cường độ phát thải).

Công nghệ TKNL & giảm phát thải KNK: Tổng quan về các giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu suất (truyền động điện biến tần, hệ thống nhiệt, thu hồi nhiệt thải, bơm nhiệt công nghiệp, điện khí hóa và tích hợp năng lượng tái tạo).

Thị trường tín chỉ các-bon: Phân biệt giữa hệ thống giao dịch bắt buộc thuế carbon và cơ chế tạo tín chỉ tự nguyện/quốc tế , cùng chiến lược thích ứng giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí tuân thủ và vượt qua các rào cản thương mại xanh.

Ảnh: GIZ.

Hành trình thí điểm mô hình EEC và định hướng giai đoạn tới

Trong 03 năm triển khai thí điểm EEC tại khu vực TP. Hồ Chí Minh, mô hình đã thu hút 8 doanh nghiệp tham gia, ghi nhận tổng mức tiêu thụ năng lượng giảm 2,7% và tổng lượng phát thải khí nhà kính (KNK) giảm 3,7%. Qua các chuyến khảo sát thực địa tại 7/8 công trình, hơn 60 giải pháp đã được đề xuất như cải thiện hệ thống khí nén và mạng phân phối, hệ thống lạnh, nhiệt lò hơi và hệ thống phân phối nhiệt,…Các doanh nghiệp thành viên đánh giá cao sự hỗ trợ của GIZ trong suốt giai đoạn thí điểm vừa qua.

Ảnh: GIZ.

Từ năm 2027 trở đi, khi không có sự tham gia của GIZ, các doanh nghiệp thành viên đề xuất mô hình hoạt động linh hoạt – kết hợp trực tuyến và khảo sát thực tế, tăng cường sự tham gia của các đơn vị tư vấn kỹ thuật, mở rộng kết nối với các cơ quan nhà nước và nhà cung cấp, đồng thời thảo luận phương án tài chính bền vững dựa trên đóng góp thường niên gắn liền với lợi ích thiết thực mang lại cho doanh nghiệp.

GIZ xin cảm ơn các doanh nghiệp, đối tác, các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước đã đồng hành cùng mô hình thí điểm CLBHQNL (tên tiếng Anh EEC hoặc EEN theo cách gọi quốc tế) trong suốt giai đoạn 03 năm, đạt được những kết quả tích cực, qua đó kết nối cộng đồng doanh nghiệp cùng nâng cao nhận thức, triển khai các thực hành tiết kiệm năng lượng, liên tục chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng hợp tác trong cùng lĩnh vực, cùng địa bàn hoạt động. Qua đó, góp phần thúc đẩy chuyển dịch xanh trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, đóng góp vào mục tiêu chung của nền kinh tế.