Trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (ASEAN Future Forum – AFF) 2026, phiên toàn thể thứ tư với chủ đề “Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới” đã quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và đại diện các tổ chức quốc tế nhằm thảo luận về những giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng cho khu vực trước các biến động toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của ASEAN không ngừng tăng, khi các biến động địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và áp lực chuyển đổi xanh ngày càng gay gắt, phiên thảo luận đặt trọng tâm vào việc tìm lời giải cho bài toán vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa duy trì tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững lâu dài.
Phiên thảo luận về an ninh năng lượng ASEAN. Nguồn ảnh: Kênh Thông tin Học viện Ngoại giao.
Tại phiên thảo luận, bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng thuộc Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tại Việt Nam, đã chia sẻ góc nhìn của các tổ chức phát triển quốc tế về tương lai năng lượng của khu vực. Bà cho rằng ASEAN đang đứng trước cơ hội quan trọng để biến những thách thức an ninh năng lượng thành động lực cho đổi mới và phát triển bền vững. Những biến động dữ dội của thị trường năng lượng toàn cầu thời gian qua không đơn thuần là những cú sốc cần ứng phó, mà có thể trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng của toàn khu vực.
Phát biểu của Christiana Hageneder – Giám đốc Chương trình Hỗ trợ Năng lượng GIZ (ESP).
Theo bà, thay vì chỉ tập trung ứng phó với các tác động trước mắt, các quốc gia cần tận dụng những giai đoạn bất ổn để đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và xây dựng các hệ thống năng lượng có khả năng chống chịu tốt hơn trước các cú sốc từ bên ngoài. Bà cũng đánh giá cao tiềm năng của khu vực, nhận định ASEAN sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo và đang đứng trước nhiều cơ hội thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong thời gian tới. Đây là một thông điệp mang tính chiến lược: khủng hoảng, nếu được nhìn nhận đúng cách, chính là cơ hội để các quốc gia ASEAN tối ưu hóa lộ trình chuyển đổi, qua đó tăng cường an ninh năng lượng và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh phụ trách khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Bộ Ngoại giao Khối Thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh.
Chia sẻ quan điểm về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng, bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh phụ trách khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thuộc Bộ Ngoại giao Khối Thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh, nhấn mạnh rằng an ninh năng lượng ngày càng trở thành một trụ cột quan trọng của ổn định kinh tế và phát triển bền vững. Bà đánh giá cao vai trò trung tâm của ASEAN cũng như đóng góp của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác khu vực, đồng thời cho các quốc gia cần tăng khả năng chống chịu thông qua đa dạng hóa nguồn cung, chuyển đổi năng lượng, phát triển hạ tầng bền vững và mở rộng hợp tác quốc tế.
Toàn cảnh bài phát biểu của Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long tại Diễn đàn.
Từ góc độ khu vực, ông Nguyễn Hoàng Long, Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam, cho rằng ASEAN cần tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, tăng cường chia sẻ dữ liệu và thông tin và thúc đẩy kết nối hạ tầng năng lượng xuyên biên giới. Bên cạnh đó, việc xây dựng các chuỗi cung ứng năng lượng có khả năng chống chịu cao hơn, sử dụng năng lượng hiệu quả và tận dụng các nguồn lực quốc tế cho chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là những yếu tố quan trọng hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng khu vực.
TS. Venkatachalam Anbumozhi, Nghiên cứu viên cấp cao của Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA), cho rằng an ninh năng lượng ngày nay không còn là vấn đề riêng của ngành năng lượng mà đã trở thành một bộ phận quan trọng của an ninh kinh tế khu vực. Ông đề xuất khu vực cần tăng cường hợp tác về dự trữ năng lượng, thúc đẩy kết nối lưới điện khu vực và xây dựng các khuôn khổ hợp tác hiệu quả hơn để ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài.
TS. Venkatachalam Anbumozhi phát biểu tại Diễn đàn.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, cho rằng bảo đảm an ninh năng lượng đòi hỏi cách tiếp cận cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo đảm nguồn cung và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Việt Nam đang từng bước đa dạng hóa cơ cấu năng lượng, gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo theo định hướng của Quy hoạch điện VIII, dù vẫn đối mặt với nhiều thách thức về nhu cầu vốn đầu tư lớn, sự phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và yêu cầu phát triển các nguồn điện nền ổn định.
TS. Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ góc nhìn thực tiễn về thực trạng an ninh năng lượng Việt Nam.
Trong phần trao đổi, các diễn giả tiếp tục thảo luận về phát triển lưới điện ASEAN, mở rộng năng lượng tái tạo song song với các giải pháp lưu trữ, huy động nguồn lực tài chính cho chuyển đổi xanh và triển vọng phát triển điện hạt nhân. Các ý kiến đồng thuận rằng xây dựng hệ thống năng lượng bền vững đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế như GIZ, đồng thời cần lộ trình phù hợp với điều kiện riêng của từng quốc gia thành viên.
Phiên thảo luận khẳng định rằng an ninh năng lượng không còn là vấn đề riêng của ngành năng lượng mà đã trở thành một yếu tố chiến lược gắn liền với tăng trưởng kinh tế, khả năng chống chịu và phát triển bền vững của ASEAN. Thúc đẩy hợp tác khu vực, tăng cường kết nối hạ tầng, đa dạng hóa nguồn cung và đẩy mạnh chuyển đổi xanh, với sự đồng hành của các tổ chức phát triển quốc tế, sẽ là những yếu tố then chốt giúp ASEAN xây dựng một hệ thống năng lượng an toàn, bền vững, tự cường và bao trùm hơn trong tương lai.
Nguồn: https://www.facebook.com/share/p/1EmvDYgjYR/
