Đó là câu hỏi mà các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách hiện nay đang tìm cách trả lời bằng các công cụ mô hình hóa kinh tế vĩ mô hiện đại.
Từ ngày 10 đến 12 tháng 6 năm 2026, 34 học viên đến từ các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế đã tham gia khóa đào tạo “Mô hình hóa kinh tế vĩ mô trong phân tích chính sách chuyển đổi năng lượng, sử dụng mô hình DGE-METRIC và phần mềm Dynare”. Chương trình do GIZ phối hợp với Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH) và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức thông qua Dự án SHIFT, với sự tài trợ của Bộ Môi trường, Bảo tồn Thiên nhiên và An toàn Hạt nhân Liên bang Đức (BMUKN).
Điểm nổi bật của khóa học là mô hình DGE-METRIC – mô hình cân bằng tổng thể động quy mô lớn được áp dụng cụ thể cho Việt Nam. Công cụ này cho phép đánh giá tác động kinh tế của các chính sách chống biến đổi khí hậu, lộ trình chuyển dịch năng lượng và cơ chế định giá carbon tới nền kinh tế.
Thay vì chỉ tập trung vào ngành năng lượng, DGE-METRIC thực hiện mô phỏng mối liên hệ giữa đầu tư trong lĩnh vực năng lượng, thị trường carbon, tăng trưởng kinh tế và các tác động của biến đổi khí hậu. Qua đó, các nhà hoạch định chính sách có thể dự báo và so sánh các kịch bản phát triển năng lượng khác nhau trước khi đưa ra quyết định.
Ông Joscha Albert, đại diện dự án SHIFT của GIZ phát biểu trong chương trình đào tạo. Ảnh: GIZ.
Ông Joscha Albert, đại diện Dự án SHIFT (GIZ), cho biết: “Chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu là những vấn đề có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Thông qua khóa đào tạo này, các học viên không chỉ được trang bị kỹ năng mô hình hóa kinh tế vĩ mô mà còn có cơ hội kết nối với các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các chính sách chuyển dịch năng lượng hiệu quả, đồng thời hỗ trợ Việt Nam xác định các khoảng trống đầu tư và giải pháp tài chính cho quá trình chuyển đổi xanh.”
Tiến sĩ Christoph Böhringer hướng dẫn học viên sử dụng mô hình DGE-METRIC và phần mềm Dynare. Ảnh: GIZ.
Trong ba ngày đào tạo, các học viên được hướng dẫn trực tiếp bởi Tiến sĩ Christoph Böhringer – chuyên gia Đức về mô hình kinh tế vĩ mô và chuyển dịch năng lượng. Bên cạnh phần lý thuyết, chương trình tập trung vào các bài thực hành chuyên sâu với phần mềm Dynare và mô hình DGE-METRIC, giúp học viên xây dựng và phân tích các kịch bản phát triển năng lượng cho Việt Nam dựa trên Quy hoạch điện VIII của Việt Nam.
Khóa học cũng dành một phiên chuyên đề giới thiệu bức tranh toàn cảnh ngành năng lượng Việt Nam do Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hưng, Trưởng phòng Kinh tế Năng lượng, Viện Năng lượng trình bày. Các học viên đã cùng trao đổi về những xu hướng, cơ hội và thách thức của ngành năng lượng trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy tăng trưởng xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Chia sẻ về trải nghiệm tham gia khóa học, anh Huỳnh Minh Thuận, Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), cho biết: “Điều khiến tôi quan tâm nhất khi đăng ký khóa học là khả năng đánh giá tác động của các chính sách năng lượng tới GDP Việt Nam. Ví dụ, nếu tiêu thụ một tấn xăng dầu hay thay đổi hoạt động khai thác, chế biến và xuất khẩu dầu thô thì nền kinh tế sẽ bị tác động như thế nào. Mô hình DGE-METRIC giúp tôi có cái nhìn toàn cảnh hơn về mối liên hệ giữa ngành năng lượng và tăng trưởng kinh tế.”
Đối với anh Trần Ngọc Bình, Công ty Cổ phần Tư vấn Năng lượng và Môi trường, giá trị lớn nhất của khóa học đến từ việc tiếp cận một góc nhìn mới về kinh tế vĩ mô: “Tôi đã có kinh nghiệm sử dụng các phần mềm xử lý dữ liệu như MATLAB, nhưng đây là lần đầu tiên được tiếp cận các mô hình kinh tế vĩ mô. TS. Christoph đã giải thích rất rõ cách những thay đổi của các biến số có thể tác động tới nền kinh tế. Đây là kiến thức hữu ích để chúng tôi có thêm cơ sở đánh giá các chính sách môi trường và khí hậu trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới các mục tiêu tăng trưởng và chuyển dịch năng lượng.”
Trong khi đó, chị Lưu Lệ Quyên, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), đánh giá cao khả năng ứng dụng của mô hình DGE-METRIC trong nghiên cứu: “Hiện nay chúng tôi chủ yếu sử dụng các mô hình cân bằng cục bộ, tập trung vào riêng ngành năng lượng. Điểm khác biệt của DGE-METRIC là cho phép xem xét ngành năng lượng trong mối tương quan với toàn bộ nền kinh tế. Nếu kết hợp được mô hình này với các nghiên cứu hiện có, chúng tôi không chỉ đánh giá được từng công nghệ riêng lẻ mà còn có thể phân tích đồng thời nhiều công nghệ năng lượng khác nhau và tác động tổng thể của chúng đối với nền kinh tế.”
Những chia sẻ từ học viên cho thấy nhu cầu ngày càng lớn về các công cụ phân tích định lượng trong quá trình xây dựng chính sách. Thông qua khóa đào tạo, các nhà nghiên cứu và chuyên gia Việt Nam đã có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp mô hình hóa hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu và hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng hiệu quả, bền vững và dựa trên bằng chứng khoa học.
